สาเหตุ เกิดจากเชื้อรา Pyricularia grisea Sacc.
เชื้อราจัดว่าเป็นสาเหตุของโรคพืชที่สำคัญเกิดลักษณะการ
ทำลายได้มากมายหลายแบบสามารถเข้าทำลายพืชได้แทบทุกชนิด
ทั้งที่อยู่ในแปลงปลูกและผลผลิตที่เก็บเกี่ยวแล้วสามารถปรับตัวให้้มี
ชีวิตอยู่ในอากาศดินและน้ำได้ดังนั้นการวินิจฉัยโรคที่เกิดจากเชื้อรา
ให้ถูกต้องและชัดเจนจะส่งผลถึงการป้องกันกำจัดที่ถูกต้องและ
เหมาะสมต่อไป โดยทั่วไปลักษณะอาการของโรคที่เกิดจากเชื้อรา
จะมีอาการดังต่อไปนี้ เช่น อาการใบจุด อาการรากเน่า โคนเน่า
เน่าระดับดิน
อาการแห้งหรือไหม้ อาการเหี่ยว มีลักษณะเป็นราสนิม ราเขม่าดำ ราแป้ง ราน้ำค้าง
เป็นต้น
โรคไหม้ข้าว สามารถเกิดกับต้นข้าวได้ทุกระยะการเจริญเติบโตอาการโดยทั่วไปของ
โรคไหม้ ดังนี้
- ระยะกล้า จะพบอาการใบมีแผล จุดสีน้ำตาลคล้ายรูปตา มีสีเทาอยู่ตรงกลางแผล
ความกว้างของแผลประมาณ 2-5 มิลลิเมตร และความยาวประมาณ 10 - 15 มิลลิเมตร
แผลสามารถขยายลุกลามและกระจายทั่วบริเวณใบ ถ้าโรครุนแรงกล้าข้าวจะแห้งฟุบตาย
อาการคล้ายถูกไฟไหม้
- ระยะแตกกอ อาการพบได้ที่ใบ ข้อต่อของใบ และข้อต่อของลำต้นขนาดแผล
จะใหญ่กว่าที่พบในระยะกล้า แผลลุกลามติดต่อกันได้
ที่บริเวณข้อต่อ ใบจะมีลักษณะแผลช้ำสีน้ำตาลดำ
และมักหลุด จากกาบใบเสมอ
- ระยะคอรวง (ระยะออกรวง) ถ้าข้าวเพิ่งจะเริ่ม
ให้รวง เมื่อถูกเชื้อราเข้าทำลายเมล็ดจะลีบหมดแต่ถ้า
เป็นโรคตอนรวงข้าวแก่ใกล้เก็บเกี่ยว จะปรากฏรอย
แผลช้ำสีน้ำตาลที่บริเวณคอรวง ทำให้้เปราะ หักง่าย
รวงข้าวร่วงหล่นเสียหายมาก
การแพร่ระบาด พบโรคในแปลงที่ต้นข้าวหนาแน่น ทำให้อับลมถ้าใส่ปุ๋ยสูงและ
มีสภาพแห้งในตอนกลางวันและชื้นจัดในตอนกลางคืน น้ำค้างยาวนานถึงตอนสาย
ราว 9 โมง ถ้าอากาศค่อนข้างเย็น อุณหภูมิประมาณ 22-25 องศาเซลเซียส ลมแรง
จะช่วยให้โรคแพร่กระจายได้ดี